منشأ بوى بد دهان گاه وجود باقىماندهء غذا لاى دندان و زردى آن است و گاه بيمارى ناشى از معده . موضوع سخن در اين مقاله جهت دوم است . بوى بد دهان در غلام و كنيز از عيوب شمرده شده و براى خريدار - در صورت جهل به آن هنگام معامله - موجب ثبوت خيار ( - - ) خيار ) مىگردد . « 1 » برخى عيب بودن آن را منوط به عدم قابليت درمان دانسته‌اند . « 2 » برخى ديگر آن را تنها در كنيز عيب شمرده‌اند ؛ ليكن وجود بخر را در غلام به سبب خروج وى از حالت طبيعى انسان موجب ثبوت خيار دانسته‌اند . « 3 » بعضى فقها مطلقا آن را عيب نشمرده‌اند « 4 » و بالاخره بعضى ديگر ، عرف را معيار قرار داده و گفته‌اند : اگر به نظر عرف ، عيب شمرده شود موجب ثبوت خيار است . « 5 » برخى گفته‌اند : با وجود بوى بد در فرج كنيز ، خريدار مىتواند معامله را برهم زند . « 6 » بخس بخس : كم گذاشتن در معامله از روى خيانت و ظلم « 1 » ( - - ) كم‌فروشى ) . بخقاء بخقاء : حيوان كور . از آن به مناسبت در باب حج سخن رفته است . قربانى در حج از نظر خلقت بايد تام باشد ؛ ازاين‌رو قربانى كردن حيوان كور مجزى نيست . « 1 » بخل بخل : رذيله‌اى اخلاقى . بخل در مقابل جود و سخاوت ، عبارت است از خوددارى صاحب نعمت از انفاق آنچه خداوند به وى ارزانى داشته در جايى كه انفاق محبوب و مطلوب است . در آيات متعدّد « 1 » و روايات بسيار از اين رذيلهء اخلاقى نكوهش شده و پيامدهايى فردى و اجتماعى - همچون از دست دادن

--> ( 1 ) . المهذب 1 / 398 ؛ الجامع للشرائع / 267 ؛ تذكرة الفقهاء ( ق ) 1 / 539 ( 2 ) . قواعد الاحكام 2 / 72 ( 3 ) . مختلف الشيعة 5 / 191 ( 4 ) . المبسوط 2 / 130 ( 5 ) . جواهر الكلام 23 / 260 ( 6 ) . تذكرة الفقهاء 11 / 193 . 1 . مصباح الفقاهة 1 / 242 . 1 . تذكرة الفقهاء 8 / 314 ؛ جواهر الكلام 19 / 139 - 140 . 1 . آل عمران / 180 ؛ نساء / 37 ؛ توبة / 76 ؛ محمّد / 37 - 38 ؛ حديد / 24 ؛ ليل / 8